ETKİLİ SINIF YÖNETİMİ

Sınıf yönetimi, öğretmenin sınıfta öğrenme için gerekli düzeni sağlamak üzere, etkili bir ortam oluşturmak amacıyla yaptığı uygulamalar ve izlediği stratejilerin tümüdür. Sınıfın fiziksel ortamının düzenlenmesi ve sınıf alanının kullanılma şekli sınıf yönetimini etkiler. Sınıf düzeninin sürekliliğini sağlamak isteyen öğretmen, gerekli yapıları ve kuralları dikkatlice tanımlamalı ve bunları öğrencilere öğretmelidir. İstendik öğrenci davranışlarının oluşturulmasında ve devamlılığında pekiştireçlerin önemi unutulmamalıdır.

İyi bir sınıf düzeninde öğrenciler, kabul edilebilir sınırlar çerçevesinde, ortamda gerçekleştirilen sınıf içi etkileşimlerde planlanan uygulama programını izlerler. Düzen kurallara katı şekilde uyulması ve öğrencinin pasif olması anlamına gelmez. Sınıf düzeninde öğretmenin temel yönetim görevi, davranış düzensizliklerini cezalandırmak ya da tek tek öğrencilerin katılımlarını artırmak değil, sınıf için çalışır bir sistem oluşturup bunun sürekliliğini sağlamaktır. "Öğretmenler bazen sınıf düzenini bozan öğrencileri yöneticilere bildirme eğilimindedirler. Bu durum, öğretmenin yetersizliğinin bir sonucudur. Zaten yöneticiler de bu tip öğretmenlerle ilgili olumlu duygular taşımazlar." Çünkü, sınıfta düzeni sağlamak öğretmenin sorumluluğudur.

Öğretmen, zaman zaman sınıf içinde uygunsuz davranışlarla karşı karşıya gelebilir. Uygunsuz davranışlar, kabul edilebilir sosyal davranış normlarına uymayan hareketlerdir. Bunlar, sınıfta bulunan diğer öğrenciler üzerinde fiziksel ya da psikolojik zararlar yaratır. Bazı durumlarda bu davranışlar öğretim programının uygulanmasını kesintiye uğratan grupça uygunsuz davranışlara da dönüşebilir. İster yalnızca bir öğrencinin dersi dinlememe, etkinliklere katılmama, başka bir şeyle uğraşma gibi bireysel uygunsuz davranışı olsun, ister bir grup öğrencinin grupça yaptığı uygunsuz davranış olsun, bunlar dersin hedeflerinin gerçekleşmesini engelleyen istenmeyen davranışlardır.
Sınıfta sorun yaratan dört tür uygunsuz davranış:

Davranış bozukluğu: Hırçınlık, uyumsuzluk vb. hareketlerdir. Bu gruptaki öğrenciler çoğunlukla otoriteye uymaz. Zaman zaman saldırgan olabilirler.
Uyum sorunları: Yeni ya da farklı durumlara ayak uydurmada güçlük çekmedir. Farklı gruplardan gelme ya da kötü koşullarda yaşayan ailelerin çocukları bu gruplarda yer alabilir.
Olgun olmama: Sosyal ve bilişsel yeniliklere uyum sağlayamama halidir. Bu gruptaki öğrencilerin dikkatleri zayıftır ve okul çalışmalarına ilgileri azdır.
Duygusal bozukluklar: Etkilere olumlu ve kabul edilebilir tepki verememe halidir. Bu gruptaki öğrenciler kızgın ve sinirlidir. Hiç beklenmedik durumlarda stresli, saldırgan ya da korkaktırlar.

SINIFTA UYGGUN OLMAYAN DAVRANIŞIN OLUŞMASINI ETKİLEYEN ETMENLER

ÖĞRETMENDEN KAYNAKLANAN SEBEPLER;

• Öğretmen çocuğun davranışlarına uygun tepkiler vermiyorsa:Bir gün iyi dediği bir davranışa ertesi gün iyi demiyorsa öğrenci geliştireceği doğru davranışı saptayamaz.Kafası karışır.Öğretmen ne istediğini açık ve net olarak anlatmalıdır.İyi davranış ile kötü davranış arasındaki farkı ve sonuçlarını öğrenci önceden bilmelidir.
• Öğretmen doğru davranışı ödüllendirmiyorsa:Öğretmen sınıf içi uygunsuz davranışları düzeltmek için gerekli eleştiri ve yaptırımı nasıl uyguluyorsa ;uygun davranışları da gözden kaçırmadan ödüllendirmeli ve taktirlerini belirtmelidir.Çünki pekiştirme yalnız uygunsuz duruma yapılırsa istenmeyen davranış kalıcı olur.
• Öğretmenin istekleri yada beklentileri öğrencinin yeteneklerine uygun değilse:Öğrenciye yönelik öğretmen beklentileri çok yüksekse,öğrenci yoğun bir baskı altında kaldığını hissedecek ve bunun doğal sonucu olarak başarısızlık yaşayacaktır.Çok düşük beklenti düzeyi de öğrencide dersten sıkılma,ödev yapmama ve huzursuzluk davranışları gözlenmesine neden olabilecektir.Bu nedenle beklenti düzeyi öğrenci seviyesine uygun olmalıdır.
• Öğretmen öğrencilerin bireyselliklerine yeteri kadar hoşgörülü davranmıyorsa: Öğrenciler de yetişkinler gibi kendi duygu ve düşüncelerini dile getirmeyi isterler.Öğrencilerin birbirlerine benzer tepkilerde bulunmalarını isteyen ve onların farklılıklarına gerekli saygıyı göstermeyen yada ödüllendirmeyen öğretmenlerine karşı öğrenciler istenmeyen davranışlar sergilerler.
• Öğretmen öğrencilerden istenen davranışlara model olamıyorsa:Öğrenciler öğretmenlerinin ve yüksek statüdeki arkadaşlarının davranışlarını büyük ölçüde taklit ederler.Öğretmen bu nedenle olumlu model olmalıdır.
• Öğretmen sınıf içinde uygun olmayan davranışları genelde ceza ile kontrol ediyorsa: Öğretmenlerin bir kısmı sınıf içi olaylara ve kişilere çok çabuk duygusal tepkiler vermeye eğilimlidirler.Kolayca kızan ve bağıran bu öğretmenler sınıflarındaki en ufak uygun olmayan davranışı bile ceza kullanarak denetlemeye çalışırlar.Bu tutumda öğrencilerin davranışlarına yansır ve istenmedik davranışlar ortaya çıkar.

ÖĞRENCİDEN KAYNAKLANAN NEDENLER

• Eğer öğrenci öğretmenine aşırı bağımlıysa ;her çalışmasını öğretmene sorarak yada göstererek yapıyorsa arkadaşlarının dikkatini dağıtır ve sınıf atmosferini bozar.
• Eğer öğrenci dikkatini toplamada ve yoğunlaştırmada güçlük çekiyorsa
• Eğer öğrenci başarılı olamadığı durumlarda kolayca umutsuzluğa kapılıyorsa
• Çalışmalarında savruk ve dağınıksa
• Diğer arkadaşlarını çalışırken rahatsız ediyorsa ve bölüyorsa
• Eğer öğrenci okula,arkadaşlarına ve öğretmenlerine karşı olumsuzsa
• Öğrenci kişisel özbakım ve temizlik alışkanlıklarını tam olarak geliştirmemişse
• Öğrenci içine kapanık ve az konuşan biri ise
• Arkadaşları,okul ve öğretmenlerine karşı saldırgan bir tutum içinde ise
• Kendisini okul öğrenmelerine karşı güdüleyemiyorsa istenmedik davranışlar ortaya çıkacaktır.
• Sınıflarında böyle öğrenciler olan öğretmenlerin kendilerini istenmedik davranışların değiştirilmesi konusunda eğitmesi gerekmektedir.

Ödül ve Ceza:

Çok sayıda araştırma, öğrenci davranışlarının iyileştirilmesi, çalışmaların daha başarılı olması için öğretmenlere övgü ve ödül kullanmalarını önermektedir. Öğrencilerde olumsuz tutumlar oluşturan, öğretmenleri ile ilişkilerini zedeleyen ceza olgusuna kıyasla övgü ve ödülün daha olumlu olduğu görülmüştür. Araştırmalar, cezanın yalnızca yanlış davranışı durdurmada etkili olduğunu, olumlu davranış geliştirmede etkili olmadığını, bunun yanısıra öğrenciler üzerinde olumsuz etkiler yarattığını vurgulamaktadır.

Övgü ve ödül, hemen her düzeydeki öğrencinin davranışlarını değiştirmede öğretmenler tarafından kullanılır. Kaynaklar, başarı düzeyini yükseltmek isteyen öğretmenlere övgü ve ödül kullanmalarını önermektedir. Ancak, övgünün uygun biçimde verilmemesi bazı tehlikeler yaratır. Övgüyü yerinde ve uygun kullanan öğretmenler öğrencinin yaşını, durumunu, övgünün dozunu ayarlarken özenlidirler ve övgüyü beden hareketleri ile destekleyerek öğrenciye sunarlar. Öğrencilerin yaşları büyüdükçe, sınıf içinde yapılan övgü, öğrencinin akranları ile arasının açılmasına neden olabilir. Ödül kullanan öğretmenler çok dikkatli olmalı, bir süre sonra etkileşimlerin bir alış verişe dönüşmesine engel olacak önlemleri almalıdır. Ödül olarak somut nesneleri değil, övgü niteliğindeki pekiştireçleri kullanmalıdır.

Etkili öğretmenler, pekiştirme ve ceza amacıyla göz kontrolü kullanırlar. Öğrenciler uygun davranışlar sergilediğinde "onaylama ile bakarlar", uygunsuz davrandıklarında ise "onaylamama bakışı" kullanırlar. Bakışların abartılı olmayan baş ve yüz hareketleri ile desteklenmesi yarar sağlar.

Sınıf Yönetimi İlkeleri:

Etkili bir sınıf yönetiminin ön koşulu; alanda yeterlilik, üst düzey öğretim becerileri ve sınıf yönetimi becerileridir. Sınıf yönetiminde başarılı olmak isteyen öğretmenden, aşağıda belirlenen ilkelere uygun davranışlar sergilemesi beklenir.
Öğrencilerinize karşı arkadaşça tutumlar geliştiriniz.
Eğer öğretmenle öğrenciler arasında güvene dayanan bir ilişki varsa, sınıf yönetimi kolaylaşır. Başarılı sınıf yönetiminin odak noktası, öğretmen-öğrenci ilişkisinin niteliğidir. Öğrenciler sevdikleri öğretmenle işbirliği yaparlar. Yetkin öğretmenler, öğrencilerin güvenini kazanırlar.
Bazen disiplin sorunu yaratan öğrencilere karşı bile olumlu tavır geliştiriniz.
Öğrenciler kendilerine değer veren öğretmenlerin sözlerini dinler ve onlara saygı duyarlar. Öğrenciler, birey olarak kabul edildikleri, duygularına ve görüşlerine değer verildiği mesajını almalıdırlar.
Sınıf yönetimi konusunda mantıklı ve iyimser bir yaklaşım geliştiriniz.
Etkili öğretmenler, sınıf yönetiminde yüksek standartta davranışlara sahiptirler ve yeteneklerine güvenirler. Sınıf yönetiminde zaman zaman sorunlar yaşasalar bile uzun dönemde öğrencilerine olumlu davranışlar kazandırırlar. Yönetimde yapıcı bir yaklaşım izlerler ve öğrencilerin kendilerini saymaları konusunda iyimserdirler.
Kontrol yerine, önlemeye dayalı sınıf yönetimi uygulamaları kullanınız.
Sınıf yönetiminin temel hedefi, öğrenmenin en az kesintiye uğrayacağı düzenli bir ortam oluşturmaktır. Uygun davranışı desteklemeyi amaçlayan sınıf yönetimine yönelik yapıcı yaklaşımlar, her zaman, uygunsuz davranış sonrası yapılan düzeltmelerden daha etkilidir. Öğrenciler ne tür davranışların kabul gördüğünü bilmelidirler.
Uygun davranışa ilgi gösteriniz ve sınıfta iyi niyet oluşturunuz.
Davranışı kontrol etmenin en iyi yolu, öğrenci yanıtlarının olumlu yönlerine ilgi göstermektir.
Belli öğrencilere özel ilgi göstermekten sakınınız.
Öğrenciler sınıfta oluşan, adalet duygularını sarsan uygulamalara karşı duyarlıdırlar.
Öğretimi en az kesinti ve en az gecikme olacak şekil düzenleyiniz.
Öğrenciler anlamlı öğrenme etkinliklerinde bulunurlarsa, istenmeyen davranışlar oluşmaz. Bunun sonucunda kesinti ve gecikme azalır. İyi bir etkinlik planı öğrenciyi anlamlı öğrenmelere yönlendirir.
Kesintiye yol açan uygulamalarınızı değiştiriniz.
Bazen istenmeyen davranış, zayıf öğretimin ya da öğretmenin yanlış yönetiminin sonucu olarak ortaya çıkar.
Objektif, mantıklı ve uyumlu olunuz.
Olayları izleyiniz, biliniz; mantıklı, objektif ve ılımlı olunuz. Olayları izleyemeyen öğretmenler bu özelliklere sahip olamayabilirler. Bu özellikleriniz öğrencilerinize de yansıyacaktır.
Dönem başında yönetim ilkelerinizi oluşturunuz.
Sınıfta uygulayacağınız ilkeleri öğrencilerle tartışınız.
Sınıf kuralları oluştururken öğrenci katılımı sağlayınız.
Öğretmen tarafından dikte edilen kurallar öğrencilerin karşı koymasına yol açar. Öğrenci, belirlenmesinde katkıda bulunduğu kuralları benimser, onlara uymaya özen gösterir.
Sınıf kurallarının nedenlerini açıklayınız.
Öğrenciler, nasıl davranmaları gerektiğini bilmekten öte, niçin böyle davranmaları gerektiğini bilmek isterler. Bu kuralların uygun öğrenme ortamı oluşturmadaki işlevlerini görmeleri önemlidir.
Olabildiğince az kural koyunuz ve bu kuralları herkesin anlayacağı şekilde belirtiniz.
Kuralların çok ve anlaşılmaz olması karışıklık yaratır. Fazla sayıda kural, bazılarının gözardı edilmesine neden olur.
Kurallara uyan öğrencilere olumlu pekiştireç veriniz.
Uygun davranışlar gösteren öğrenciler övülmeli, küçük sapmalar görmezden gelinmelidir.
Öğrenci üzerine değil, kabul edilmeyen davranış üzerine odaklaşınız.
Öğrenciler kabul edilmeyenin kişisel özellikleri değil de davranışları olduğunu anlamalıdırlar. Öğretmenin, kendilerini kabul etmediği biri olarak görmediğini algılamalıdırlar.
Uygunsuz davranışın olumsuz boyutlarını açıklayınız.
Öğrencilere bu tür davranışlarının sonucunda oluşacak bireysel zararlar, düzensizlikler ve öğretimin kesintiye uğrayabileceği anlatılmalıdır. Bu anlatım kısa ve açık olmalıdır. Uygunsuz davranışın sonuçları abartılmadan, tehdit içermeden belirtilmelidir.
İlgi çekmeye yönelik küçük yanlışları gözardı ediniz.
Söz almadan konuşma, arkadaşlarının sözünü kesme gibi küçük uygunsuz davranışlar genellikle ilgi çekmek için yapılır. Öğrencinin bu tür davranışlarına ilgi gösterilmediğinde bu yanlışlar azalır.
Öğrencileri ceza ile tehdit etmeyiniz.
Tehdit ve uyarılar her zaman inatlaşma, düşmanlık ve direnme yaratır. Öğretmen tehdit ettiğinde öğrenciler, öğretmenin ortamı kontrol edemediğini anlar.
Öğrencilerle asla alay etmeyiniz.
Bir öğretmenin öğrencilerle alay etmesi, öğrenciler tarafından kişisel statülerine saldırı olarak görülür ve düşmanlık ya da asilik yaratır. Öğretmeni adil olmayan biri olarak görürler ve uygunsuz davranışlarının sorumluluğunu üstlenmeyi reddederler. Alay, olumsuz bir değerlendirme şeklidir ve uzun dönemde öğrencilerin benlik tasarımlarını yaralayıcı etkiler yapar.
Olumsuz eleştiriden kaçınınız.
Bazı öğretmenler öğrencileri kontrol altında tutma amacıyla olumsuz eleştiriyi kullanırlar. Bazıları da öğretimin başarısızlığını örtmek amacıyla olumsuz eleştiriye başvururlar. Öğrenciler sürekli olarak sınıf kurallarını bozuyorsa açıklamalar yapma yolu seçilmelidir.
Öğrencileri etiketlemeyiniz.
Öğretmenler bazen "geç öğrenen", "problemli" gibi terimlerle öğrencileri etiketleme yoluna giderler. Bu adlandırmaları kullanan öğretmenler, öğrencinin benlik kavramını olumsuz etkilemektedir. Bazı öğrencileri "iyi öğrenci" olarak etiketlemek de, diğer öğrencileri zedeleme açısından en az kötü olarak etiketlemek kadar zararlıdır.
Uygunsuz davranışı, özel toplantı ya da danışma yoluyla düzeltmeye çalışınız.
Yetkin öğretmenler, öğrencilerle zıtlaşmaya yol açacak durumları yaratmaktan kaçınırlar. Eğer öğrencinin uygunsuz davranışı, diğer öğrencilerin önünde olumsuz olarak yargılanmışsa, öğrenci savunmaya geçebilir. Öğretmen öğrenci ile özel olarak konuşursa, öğrenci davranışlarını değerlendirmede daha objektif olur; öğrenci, öğretmenin önerilerine olumlu yanıtlar verir.
Öğrenciyi cezalandırmaktan kaçınınız.
Öğrenciler ceza veren öğretmene düşmanlık besler, bu da öğretmen öğrenci ilişkilerini zedeler. Ceza veren kişi hırçınlık modeli haline gelebilir. Bu pozisyon, öğretmenin sınıf yönetimini engeller. Kabul edilmeyen davranışı yok etmek için; görmezden gelme, geri çekilme ya da biraz uygun olan türdeki davranışını pekiştirme yoluna gidilebilir.
Normal yönetim yollarını izleyerek sorunu çözemiyorsanız uzman personelden yardım isteyiniz.
Öğretmenler sınıfta sürekli olarak dersi kesintiye uğratan öğrencilere sınıf yönetimi ilkelerini uyguladıkları halde, sorunla baş edemiyorlarsa okul rehber öğretmeninden, yöneticide ya da yetkinliği kabul görmüş bir meslektaşından yardım alabilirler.
Ana babalarla, yöneticilerle, rehber öğretmenlerle iş birliği yapınız.
Gerekiyorsa sınıf düzenini sürekli bozan öğrenciler için ana babalarla, yöneticilerle, rehber öğretmenlerle iş birliği yaparak bu çocuklar için alternatif etkinlikler planlayınız.
İyi Bir Sınıf Düzenlemesinin Temel Faktörleri:
Sınıfın iyi düzenlenmesi, öğrencilerin bu gereksinimlerinin karşılanabilmesini sağlar. Etkili sınıf yönetimi konusunda yapılan çalışmalar, iyi bir sınıf düzenlemesinin dört temel anahtarı olduğunu vurgulamaktadır (Emmer ve diğerleri. 1994. Aktaran: Gözütok, 2000). Bunlar:
Trafiği yoğun alanlar rahatlatılmalıdır.
Öğretmen masası, öğrenci sıraları, kapı, kalem açacağının bulunduğu yer, kitaplık ya da öğretim materyallerinin bulunduğu yerler trafiği yoğun alanlardır. Bu alanlar olabildiğince birbirinden uzak planlanmalıdır.
Öğretmen bütün öğrencileri kolayca görmelidir.
Öğrenciler sıralarında çalışırken, öğretmen sunu ya da gösterim yaparken bütün öğrencilerini kolayca görebilmeli ve onlarla göz bağıntısı kurabilmelidir. Böylece öğretmen, desteğe gereksinim duyan öğrenciye kolayca ulaşabilecektir. Öğretmenin öğrenciyi kolayca görebilmesi, etkili sınıf yönetiminde büyük bir adımın atılması demektir.
Sık kullanılan materyallere kolay ulaşılmalıdır.
Öğretmen ya da öğrencilerin sıkça kullandığı materyallere kolayca ulaşılması, planlanan etkinliğin zamanında başlayıp bitirilmesini sağlar.
Öğrenciler öğretimsel sunumları rahatlıkla görebilmelidir.
Öğrenciler sıra ya da sandalyelerini çevirmeden, arkaya ya da yana dönmeden, yerlerinde otururlarken öğretmenin sunumunu, tahtayı, haritayı, tepegözü ya da kullanılan başka bir aracı rahatlıkla görebilmeli ve izleyebilmelidirler.
Bu dört anahtar noktaya dikkat ederek sınıfını düzenleyen öğretmen, etkili sınıf yönetimi için altyapıyı oluşturmuş demektir. Öğretmen, sınıf alanını nasıl kullanacağını planlarken öncelikle sunumu hangi nokta ya da noktalardan yapacağına karar vermelidir. Öğretmen sınıfı incelemeli, sözel ya da görsel sunumların nerelerden yapılırsa daha etkili olacağını düşünmeli ve karar vermelidir. Öğretme masasının, öğretmenin yüzünün öğrencilerin yüzlerine dönük olacak şekilde sınıfın önünde ya da yana doğru yerleştirilmesi gerekir. Öğretmen masasının sıralara yakın olması, öğrencileri izlemede kolaylık sağlar. Ancak, bu durum masada öğrencilerle bireysel çalışma yapılırken, yakındaki öğrencilerin dikkatlerinin dağılmasına da neden olabilir. Öğretmen masası ile öğrenci sıraları arasındaki uzaklığı öğretmen; çalışma yöntemlerine, öğrenci sayısına, sınıfın büyüklüğüne göre ayarlamalıdır.
Sınıf içi oturma düzeni, öğretimin sonuçlarını etkileyen çok öner bir faktördür. Öğrenciler gruplar halinde mi, U ya da V şeklinde mi, yoksa arka arkaya dizilmiş sıralar biçiminde mi oturacak? Öncelikle buna karar verilmelidir. Öğretimin konusu ve kullanılacak öğretim yöntemine göre sınıf oturma düzeni değiştirilmelidir. Öğrencinin sınıfın neresinde oturduğu ders süresince etkileşimlerini etkilemektedir. Öğrencinin sınıf içi etkileşimleri ise, onun ne öğrendiği anlamına gelmektedir. Yapılan araştırmalar; arka arkaya dizilmiş sıra düzeninde; ilgili öğrencilerin öğretmene yakın sıralarda, kaçmaya; yatkın öğrencilerin kapıya yakın sıralarda, öğrenme isteğinde olan öğrencilerin ön sıralarda, kendine güvenmeyen ve ilgisiz öğrenciler arka sıralarda ve pencere kenarlarında oturduklarını ortaya koymuştur.
Sıraların sınıfta yerleştirilme biçimlerinin eğitim etkileşimlerine getirileri ve götürüleri vardır. Arka arkaya dizilen sıralarda oturan öğrencilerin bulunduğu sınıfta, sınıf yönetimi daha kolay, fakat öğrenci sosyalleşmesi daha azdır. Küme, çember, U ya da V şeklinde yerleştirilmiş sınıflarda ise öğrenci sosyalleşmesi daha fazla, ancak sınıf yönetimi daha zor olmaktadır. Sınıfta öğrencilerin oturtulma biçimi yalnızca bir düzen değil, aynı zamanda öğrencilerin bilgiye, öğrenmeye ve birbirlerine karşı konum alışlarıdır. Bu nedenle öğretmen öğretilecek konuyu, kullanılacak öğretim yöntemlerini dikkate alarak sınıfının yerleşim düzenini yapılandırmalıdır.
Etkili öğretmen davranışları ile ilgili olarak uygulamalı bir yaklaşımı benimseyen Fontana etkili sınıf yönetimi için öğretmenlerin uygulamaları gereken temel kuralları şöyle özetlemektedir:

Etkili Sınıf Yönetimi İçin Öneriler

• Dakik olun: Çoğu sınıf problemleri öğretmenin sınıfa geç gelmesi ile başlar. Derse zamanında gelmeniz öğrenciyi ve dersi önemsediğiniz görüntüsünü verir.
• İyi hazırlanın: Derse iyi hazırlanmak öğretim hedeflerine ulaşmak için önemlidir. Öğrenci öğrenmek için oradadır. Öğrenme hedeflerine ulaşılması sizin derse etkili bir biçimde hazır olmanıza bağlıdır.
• Hızlı bir şekilde derse başlayın: Öğrencilerin dikkatini ve katılımlarını sağlayacak yöntemlerle başlayarak derse hızlı ve kararlı bir başlangıç yapın.
• Tüm sınıfın katılımı konusunda ısrarcı olun: Konuyu açıklamaya başlamadan tüm sınıfın dikkatini derse toplayın.
• Sesinizi etkili bir biçimde kullanın: Ses, öğretmenin sınıfla olan etkileşiminde en önemli öğedir. Sesini etkili kullanan bir öğretmenin öğrencinin dikkatini toplamada, sesini etkili kullanamayan bir öğretmene nazaran daha avantajlıdır.
• Karışıklıklarla uğraşabilmek için açık stratejileriniz olsun: Beklenmeyen bir durumda nasıl davranılacağı bilinirse sorunlar kolayca halledilebilir.
• Karşılaştırma yapmaktan kaçının: Öğrenci performansları hakkında karşılaştırma yapmak sınıfta bölünmelere neden olabilir. Düşük performanslı öğrencilerin tamamen kaybedilmesine yol açabilir.
• Verdiğiniz sözleri tutmaya dikkat edin: Verilen sözlerin tutulmaması sınıfta güveni zedeleyebilir.
• Sınıfı amacına uygun bir biçimde organize edin: Oturma düzeni, araç ve gereçlerin uygun bir biçimde yerleştirilmesi iyi bir organizasyon için gereklidir.
• Öğrencilerin problemleri ile ilgilenin: Öğrencinin ders içi ve ders dışından kaynaklanan problemleri ile ilgilenmek öğrencinin derse katılımını artırabilir.

Etkili öğretmenlerin sınıf içi davranışları değerlendirildiğinde yönetim açısından liderlik özellikleri gösterdiği, duygusal yönden ise öğrencilere yakın duran, onların sınıf içi ve sınıf dışındaki sorunlarına eğilen bir yol izlediği söylenebilir.