Bilgi : Öğrenme
ile kazanılır. Tekrar ile pekiştirilir. Test çözme tekniğini
kullanmanın temelini teşkil eder.
Yorum: Öğrenilen ve
tekrar ile pekiştirilen bilgi ile ilgili düşünce geliştirme
veya bilgiye farklı açılardan bakabilme gücünü ifade
eder. Test çözme tekniğinin geliştirilmesini sağlar.
Hız: Kazanılan bilgiye
ve elde edilen yorum gücüne ait problemlerin zaman kısıtlaması
içinde çözülmesidir. Hız, test çözerken zamanı etkin
bir biçimde kullanmanıza yardım eder.
TEST ÇÖZERKEN DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR:
Her sorunun kendine has bir mantığı vardır. Test çözerken
kendi mantığınızla değil sorunun mantığına göre hareket
etmelisiniz.
Soru kökünün iyi okunup anlaşılması,
daha sonra cevabın düşünülmesi gerekir. Soru kökü
anlaşılmadan cevabı düşünmeye çalışmak hızı düşürür.
Zaman kazanmak için soruyu okumadan cevap şıklarına
koşmak sizi yanıltır.
Soruda sizden ne isteniyorsa
ne eksik, ne fazla isteneni düşünmelisiniz. Bazı
sorular sizin için çok kolay gelir ve cevabın böyle
kolay bir şık olamayacağını düşünürsünüz. Oysa bazen
böyle kolay sorular sormak da bu işin tekniğinin
bir parçasıdır.
Her testte bilgi düzeyinizin
altında ve üstünde sorularla karşılaşırsınız. Ancak
testin genelini standart bilgi birikimi ve yorum
gücü ile çözülebilecek sorular oluşturur. Sorulara
önyargılı yaklaşmamalısınız. "Bu soru zor yapamam”
“Bu soru kolay cevap x şıkkı" gibi zaman kazanmaya
yönelik aceleci davranışlar kazanmak yerine kaybettirir.
Turlu Soru Çözme Yöntemi testteki
her soruyu incelemenize yardımcı olur. Cevaplandırılmayan
soruları soru kitapçığında bir işaret veya simge
ile simgelendirmek o soruların ikinci turda daha
kolay bulunmasını sağlar.
Hatalı okuma alışkanlıkları
da önemli sorunlar yaşamanıza neden olabilir. Olumsuz
bir ifadeyi olumlu olarak okumak soruyu veya cevabı
hatalı düşünmenize sebebiyet verebilir.
İnsan psikolojisi soru içindeki
ifadeleri olumlu yönde algılamaya eğilimlidir. Bu
nedenle soru formlarında altı çizili veya kalın
yazı karakterli ifadeleri daha dikkatli okumalısınız.
Soru kökünün veya soru metninin
uzun oluşu sizin için daha fazla ipucu anlamına
gelir. Bu nedenle uzun metinli sorular daha kolay
çözülebilen sorular olarak algılanmalıdır.
Paragraf tipli sorularda genellikle
paragraftan önce soru kökünün okunması paragrafın
ikinci kez okunması zorunluluğunu önler. Soru kökünü
okuyan zihin soruyu bu zihni hazırlıkla okuma eğiliminde
olur.
Cevabı konusunda tereddüt ettiğiniz
soruları gelişigüzel cevaplandırmak yarar değil
zarar verir.
Cevap şıklarından sorunun çözümüne
gitmek de test tekniğinde önemli bir yoldur. Yüzde
yüze emin olmadığınız sorularda şıkları eleyerek
doğru cevaba yaklaşabilirsiniz.
Cevap şıklarını elerken eğer
2 şıkka indirgeyebilmişseniz bunlardan birisini
seçmenizde hiçbir sakınca yoktur. Ancak ikiden fazla
şık cevap olabilecek nitelikteyse bu soruyu cevaplandırmamanız,
en azından sınavın sonlarına doğru tekrar soruya
dönmek üzere boş bırakmanız daha uygun olacaktır.
Test çözerken sorunun doğru
cevabını bulmak kadar önemli bir diğer olay da cevap
olamayacak şıkların tespit edilmesidir. Böylece
çözüm alternatiflerini daha netleştirir ve doğru
şıkka ulaşabilme hızınızı daha artırırsınız.
Lise giriş sınavları hem psikolojik
gerilimi yüksek olan hem de içerik zenginliği bulunan
sınavlardır. Bu sınavlarda test çözümünü sekteye
uğratan en önemli unsurlardan birisi de sınav kaygısı
ve bu yüksek kaygı düzeyinin soruları anlamayı ve
problemleri çözmeyi zorlaştırmasıdır. Test çözümü
esnasında testte yer alan konu içeriklerinin dışındaki
düşünme konsantrasyonu bozar. Bu nedenle hangi testi
çözüyorsanız zihinsel içeriğinizin de o konunun
sınırları içinde olması gerekir.
Cevap şıklarında cevaba benzeyecek
bazen iki bazen üç şık bulunur. Bunlara çeldirici
adı verilir. Çeldiriciler ilk bakışta cevap gibi
algılanabilir ama ufak bir zihinsel egzersizle doğru
cevabı bulmanız mümkündür. Bu tip sorularda cevap
genellikle soru metninde saklıdır.
SORU ÇÖZERKEN DİKKAT ETMEMİZ GEREKEN BÖLÜMLER NELERDİR?
Her şeyden önce yapmamız gereken soruya yaklaşırken
kendi mantığımızla değil sorunun mantığıyla hareket
etmemiz gerekmektedir.Çünkü her sorunun kendine has
özel bir mantığı vardır.
Öncelikle sorunun okunup anlaşılması
daha sonra cevabın düşünülmesi gerekir. Kesinlikle
soruyu okurken cevabı düşünmeyin. Her iki durumun
birbirinden ayrılması gerekmektedir.
Soru içinde geçen ipuçlarından
yararlanmayı bilin. Bunlar; altı çizili, koyu puntoyla
yazılmış, "tırnak içinde," değildir, olamaz,
her zaman, hiç bir zaman, bütün, zaman zaman, yoktur,
vardır, birbirinden farklı, birbirine benzer, eşdeğer,
birden fazla, ayrı ayrı, iç içe, yan yana , ikisi
bir arada, ana düşünce , yan düşünce, benzer düşünce
, asla, genellikle, çoğu, vb. ipuçlarıdır.
Soru hakkında fazla bilgiye
sahip değilseniz şıklardan yararlanın. Şıkları tek
tek değerlendirerek elemeye çalışın. İçlerinden
doğru cevabı kestirmeye çalışın. Eğer çok çelişkide
kalıyorsanız boş bırakmanız daha iyidir. Çünkü her
yanlış cevap hem kendini hem de doğru cevaplarınızı
götürmektedir.Bu da netlerinizin düşmesine neden
olmaktadır. Unutmayın ki her soru, her net önemlidir.
Bir net sizi en az 20 000 kişinin üstüne de çıkarabilir
altına da düşürebilir.
Soruları okurken hızınız kesecek
olan dudak kıpırdatarak okumaktan uzak durun. Çünkü
bu durum hızınızı kesecektir.
Ve her okuduğunuz kelimenin
altını çizmeyin. Yapmanız gereken gözle okuma alışkanlığı
kazanmanız ve okuma hızınızı arttırmanızdır.
Soruları okurken mutlaka kılavuz
olarak kurşun kalem kullanın ve önemli ipuçlarının
altını çiziniz.
Öncelikle soru cümlesini okuyarak
ne istiyorsa altını çizin ve aklınızdan geçirin.
Sonra metin kısmını okuyarak soruda sizden istenen
kelimelerin altını çizin. Daha sonra şıkları elemeye
başlayın. Uzun paragraf sorularını cevaplandırırken
soru cümlesini okuduktan sonra paragraftan bir cümle
okuyarak şıkları eleme yöntemini kullanın ve bunu
paragraf bitene kadar devam ettirin.
TEST ÇÖZERKEN KODLAMA KONUSUNDA DİKKAT EDİLECEK
HUSUSLAR
Test çözümünde kodlama da önemli bir yer işgal eder.
Soruyu kitapçık üzerinde çözmüş olmak o soruyla olan
işinizin bittiği anlamına gelmez. Soruyu doğru çözmek
kadar optik forma doğru kodlamak da önemlidir.
Kodlama her sorudan sonra yapılmalıdır.
Bu asla bir zaman kaybı değildir. Çünkü Kodlama için
geçen süre bir ölçüde dinlenme sürenizdir. Bu zaman
dilimi içinde bir soru ile olan zihinsel bağınızın koparır,
bir başka soruya geçmek için zamanın geldiğini düşünürsünüz.
Bu bilinç dışı bir faaliyettir. Ayrıca sınavın ilerleyen
diliminde boş bir cevap kağıdı görmek yerine dolu bir
cevap kağıdı görmek kendinize olan güveni sağlamanıza
yardım eder.
Zaman kazanacağım diye kodlamayı sona
bırakmak sınav sonrası yorgunluk ve dikkat dağılmasının
fazlalığı sebebiyle hatalı veya eksik kodlama riskini
artırır, kaydırma yapmanıza yol açar. Her yıl %0,5 adayın
kaydırma hataları nedeniyle mağdur olduğunu unutmayınız.
TEST ÇÖZERKEN ZAMANLAMA KONUSUNDA DİKKAT EDİLECEK
HUSUSLAR
Testi iyi çözmek için sadece doğruları bilmek yeterli
değildir. Verilen zaman dilimi içinde bu doğruları bulmanız
gerekir. Bu nedenle her bir soruya ne kadar zaman harcamanız
gerektiği baştan planlanmalıdır.
Çok sorulu testlerde "Turlu
Soru Çözme Yöntemi" bilinen soruların çözümünü
hızlandırır. Bilinmeyen sorularla zaman kaybını
önler. Aynı zamanda zorluk derecesi biraz yüksek
olan sorulara bakmayı ve bu sorular için daha fazla
zaman kullanımını sağlar.
Zaman kazanmak için soru metni
ve kökünü okumadan cevap şıklarına koşmak sizi yanılgılara
düşürebilir.
Soruları okurken hızınızı kesecek
davranışlar olabilir. Örneğin sesli okuma alışkanlığı,
dudak kıpırdatarak okumaya çalışmak, okunan her
ifadenin altını çizmek gibi. Hızlı okuma tekniklerini
kullanmalı ve sınav öncesi okuma egzersizleri ile
okuma hızınızı artırmalısınız.
Sınavda zaman kullanımını en
fazla zora sokan bildiklerimiz ve bilmediklerimiz
değil, biraz bildiğimiz ya da tereddüt ettiğimiz
sorulardır. Bu nedenle soru ile inatlaşmak "bu
soruyu çözmezsem ölürüm" mantığı bu testin
sonunda hüsrana uğrama riskini artırır.
ÖSS SINAV STRATEJİLERİ
Sınav saatine yakın kalkıp telaş-kaygı yaratmayın.
Daha da erken kalkıp besleyici; enerji verici bir
kahvaltı yapın. ( hafif bir müzik dinleyerek yapılması
rahatlatabilir )
Sınavda gerekli belgeleri, en az iki adet yumuşak
uçlu kurşun kalemi, yumuşak kaliteli bir silgiyi
ve bir kalem tıraşı (kullanılışını önceden deneyin
) alarak sınav yerine 30–45 dk. Önce gidin. (Daha
önce gitmeniz heyecanınızı artırabilir).
Sınavı başaracağınızı kendinize telkin edin.
Bu sınava bir tek siz girmiyorsunuz. Orada var
olan diğer kişilerin durumu da sizinki gibidir.
Sınav başlamadan önce, tuvalet, su gibi ihtiyaçlarınızı
karşılayın.
Görevlilerce sınavda yapılacak açıklamaları iyi
bir şekilde dinleyin, anlayamadığınız yerleri sorun.
Size verilecek olan cevap kâğıdıyla ilgili kodlamaları
dikkatli ve eksiksiz olarak doldurun. Verilen cevap
kâğıdının adınıza düzenlenip düzenlenmediğini, kitapçık
türünü ve TC Kimlik numarasının size ait olup olmadığını
kontrol edin (Değilse görevlileri uyarın).
Size verilecek olan cevap kâğıdının ilgili kısmını
imzalamayı unutmayın.
Soru kitapçığı üzerine, adınızı – soyadınızı,
TC Kimlik numaranızı ve sınav salon numarasını yazınız.
Soru kitapçığı üzerindeki açıklamaları okuyup,
sayfaların eksik olup olmadığını, kitapçık türünün
ön sayfada yazılı olan ile iç sayfalarda yazılı
olanların aynı olup olmadığını kontrol edin.
Tercih edeceğiz yüksek öğretim kurumu hangi puan
türünden öğrenci alacaksa o puan türünün hesaplanmasında
ağırlığı oluşturan testten cevaplamaya başlayın.
Sizin için ağırlığı olan testin en iyi bildiğiniz
konularından başlamanız moral ve zaman açısından
fayda sağlar. En iyi bildiğiniz testten başlamanız
da moralinizin artmasını sağlayabilir.
Teste başlamadan önce o bölüme ait açıklamaları
okuyarak o teste ve diğer teste ne kadar zaman ayırmanız
gerektiğini belirleyin.
Zaman yetmez diye bir şey düşünmeyin. Çünkü size
verilen toplam süre mutlaka soruların çözümlerine
göre görevlilerce hesaplanarak belirlenmiştir. Herkes
eşittir. Kimseye size verilenden fazla süre verilmiyor.
Zaman yetmemesi soruların cevaplarını bilip bilmemeye,
çabuk ya da geç bulmaya bağlıdır. O zaman şunlara
dikkat etmelisiniz;
Soruyu dikkatlice okuyup anlamaya çalışın.
Esas olanın bildiklerinizi yakalamak olduğunu
düşünün. Bir iki tekrarla anlayamadığınız, cevabını
bulamadığınız soruya bırakıp sonraki soruya bakın.
Böylelikle oyalanmamış olursunuz. Bildiklerinizi
tam yaptıktan sonra mutlaka sınavın son saatlerinde
artı zamanınız olacaktır. Atladığınız sorulara bu
zamanda bakmanız avantajlı olacaktır.
İlk planda çözemediğiniz soruların yanına bazı
şekiller yaparak atlayınız. Mesela;
! : İlk hamlede çözemedim, ama konuyu biliyorum.
!! : Zaman alıcı soru, ama herhalde çözerim.
!!! : Zor soru, herhalde çözemem.
Bunu yaptığınız takdirde sınavın sonlarına doğru,
artan vakitte önce ! ‘ li soruları, sonra !! ’ li
soruları, daha sonra da !!! ’ li soruları çözmeye
çalışınız.
Altı çizili veya koyu yazılı kelimeye dikkat
edin.
Soru kökleri sorunun anlaşılmasında önemli yer
tutar;
“..........değildir?” , “........yoktur?” , "............beklenmez?"
, ".........olamaz?" , “..........en önemlidir?”
gibi.
Soruyu anlayamadığınız zaman önce soru kökünü
sonra seçenekleri okuyun. Daha sonra da, seçeneklerin
ışığında soruyu bütünüyle inceleyin.
Uzun sorulardan korkmayın çünkü bu tür sorular
iyi açıklanmıştır. “Uzun soru”, “zor soru” demek
değildir.
Paragraf ya da parçaya bağlı sorularda önce alttaki
soruyu okuyun. Böylece paragrafta ne aradığınızı
bilebilirsiniz.
Soruların zorluk dereceleri şöyledir; çok kolay
% 10, kolay % 20, normal % 40zor % 20, çok zor %
10 şeklindedir. Buna göre tüm soruları cevaplamaya
bilirsiniz. Bu da doğaldır. Normal +kolay+çok kolay
olan derecedeki soruları yapmanız demek soruların
% 70’ini başarmanız demektir. ( zaten bilinen sorular
kolay demektir. )
Sorulardaki şekil gibi şeyleri tekrar çizerek
zaman kaybetmeyin.
Sınav sırasındaki dikkatiniz dağılabilir. Soruyu
tekrar okumak yerine dikkatinizi toplamak için kalemi
bir süre bırakıp 10–15 sn. dinlenin. (derin nefes
alma, gözleri kapama gibi )
İlk doğru gördüğünüz seçeneği hemen işaretlemeyin,
tüm seçenekleri okuyun. Çünkü en doğrunun istendiği
bir soru ise ilk seçtiğiniz ne kadar doğru olsa
da en doğru olmayabilir.
İşaretleme yaptığınız cevap bölümünün çözdüğünüz
testle aynı olduğundan emin olun. Örneğin: Türkçe
sorularının yanıtlarının cevap kâğıdında matematik
bölümüne kodlanması gibi.
Cevap kâğıdının doğru yerlerine, kaydırma yapmadan
kodlama yapın. Bunun için soru kitapçığındaki her
sayfa için şu işlemi yapın;
Önce o sayfadaki soruların cevaplarını soru kitapçığı
üzerinde işaretleyin, sonra o sayfadaki sorular
bitince cevapları cevap kâğıdına topluca işaretleyin.
Sonra da bir sonraki sayfada yer alan sorulara bakın.
Yani kodlamalarınızı sayfa sayfa yapınız.
Ardı ardına aynı şıkkı 4’ten fazla işaretlediyseniz
cevaplarınızı bir daha kontrol ediniz. Sınavlarda
doğru seçenekler genellikle eşit olarak dağıtılır.
Ancak doğru şıklar belli bir sıra takip etmez.
Sınavın birinci bölümünde 4 test, ikinci bölümünde
ise sadece 2 test yapacak kadar vaktiniz olduğunu
unutmayınız. Bu nedenle hangi puan türünden tercih
yapacaksanız o puan türünün gerektirdiği testleri
çözünüz.
Çözemediğiniz sorularla moralinizi bozmayınız.
Moralinizi bozduğunuzda diğer sorular çözerken konsantrasyon
sorunu yaşayabileceğinizi unutmayın.
Yanlış cevapların, doğrulardan götüreceğini hepiniz
biliyorsunuz. Bu nedenle kesinlikle bilmediklerinizi
bir takım oyunlarla ( kura çekme gibi ) işaretlemeyin.
Ancak, emin olmadığınız sorular için önce doğru
olmayanları eleyin. Yanlış şıkları elemek işinizi
kolaylaştırabilir. En az iki seçeneğe indirgediğinizde
doğruyu bulmanın daha kolay olacağını bilin. Bir
soruda yer alan doğruyu bulma ihtimali 5´ te 1’
dir. Rasgele işaretleyerek yanlışı bulmak daha kolaydır.
Sayısal sorularda mutlaka işlem yapınız.
Cevabı hatırlayamadığınızda telaşlanmayınız.
İşaret koyarak bir diğer sayfaya geçerken bilip
de hatırlayamadığınız soruya tekrar bakın. Yine
hatırlayamazsanız vaktiniz kaldığında geri döneceksiniz.
Bir bölümden diğer bir bölüme geçerken zaman
kaybetmeden zihninizi ve bedeninizi dinlendiriniz.
Gözlerinizi kapatarak derin nefes alabilir ve bu
testin çok iyi geçeceği telkinlerinde bulunabilirsiniz.
Yorulduğunuz zaman bedensel egzersiz yapın (Ses
çıkarmadan, kollar, ayaklar ve başınızı hareket
ettirebilirsiniz).
Sık sık saate bakmak yerine bölümler arasında
saatinize bakınız. Çok sık saate bakmak sizi telaşlandırabilir.
Özellikle alanınızla ilgili tüm sorulara bakın.
İyi bilmediğiniz konuların sorularından bile puan
çıkartabilirsiniz.
Sınav süresince moraliniz bozulduğunda, konsantrasyonunuz
dağıldığında ve yorgunluk hissettiğinizde nefes
egzersizi yapabilirsiniz. Bunun için 10–15 saniye
arkanıza rahatça yaslanarak derince nefes alın ve
aldığınız nefesi bir miktar içinizde tutarak burnunuzdan
yavaşça verin.
Sınav bitiminden kısa bir süre önce hızlıca kodlamalarınızı
kontrol edebilirsiniz.
Yukarıda yer alanların dışında aklınıza takılan
diğer hususları sınav öncesinde rehber öğretmeninize
danışabilirsiniz.